29 Nisan 2009 | 17:20
yazar: Guardian
OSS vs FS: ‘Açık Kaynak’ ve ‘Özgür’ Yazılım Ayrımı
Kategoriler: bilim, bilişim, linux gezegeni, serbest, yazdım işte, özgür yazılım
Etiketler: açık kaynak, FLOSS, FOSS, free libre/open source, free software, free/open source, FS, OSS, özgür, özgür yazılım
Hepimizin kullandığı iki kelimeden oluşan iki kelime grubu: “Özgür Yazılım” ve “Açık Kaynak Yazılım“.
Yazımın ileriki bölümlerinde oluşabilecek karışıklığı önlemek amaçlı bu kelime gruplarının orjinal ingilizce karşılıklarını kullanmak yararlı olacaktır: “Free Software” ve “Open Source Software“.
Peki bu kelimelerin birbirinden ayrıldığı kesin bir tanımlama yapabilir miyiz? Bu konudaki araştırmalarım sonucunda elde ettiğim genel bilgi ışığında öğrendiklerimi sizlerle paylaşmak istedim.
Free Software
Öncelikle ingilizcenin azizliğine uğrayan bir durumdan söz ederek, “Free” kelimesinin ingilizcede hem özgürlük hem de bedava anlamında kullanılabildiğini ve bu nedenle yanlış anlaşılmaları önlemek amacıyla Fransızcada “özgürlük” anlamına gelen “Libre” kelimesiyle birlikte kullanılan “Free/Libre Software” şeklinde bir dizilişin de kullanılmakta olduğunu belirteyim.
- Free/Libre Software ifadesinin temelinde sosyal bir ifade vardır.
- Kullanıcıya nihai yazılımın kullanılması, düzenlenmesi, üzerinde çalışılması ve dağıtılması haklarını veren bir yapıya sahiptir. Kullanıcıya bu haklarını GPL lisansı ile sağlar.
- Nihai yazılımın hangi metodoloji ile üretildiği ile ilgilenmez, son ürün üzerindeki kullanıcı haklarını belirtir.
Open Source Software
- Open Source ise sadece bir grup bireyin bir arada organize olarak yazılım geliştirmeleridir.
- Bir yazılım geliştirme metodolojisidir.
- Nihai yazılım için kullanıcıların hangi haklara sahip olacakları ile ilgilenmez, sadece geliştirme süreci ile ilgilidir.
Bu tabloya bakacak olursak bir yazılım;
- hem OSS metodolojisi ile geliştirilip, kullanıcıya FS haklarını verebilir: FLOSS (Free Libre/Open Source Software) veya FOSS (Free Open Source Software)
- OSS metodolojisi ile geliştirilip, kullanıcıya FS haklarını vermeyebilir (GPL lisansına sahip olmayabilir): OSS (Open Source Software)
- OSS metodolojisi ile geliştirilmeyip (kişisel çalışmalarınız sonucu ortaya çıkan bir ürün olabilir), kullanıcıya FS haklarını verebilir: FS (Free Software)
Kendi dilimizde şöyle bir özetlersek;
Açık Kaynak Yazılımlar bir grup bireyin bir araya gelerek geliştirdikleri yazılımlardır. Aynı zamanda özgür olabilir veya olmayabilirler.
Özgür Yazılımlar ise kullanıcıya nihai ürün üzerinde kullanma, düzenleme, üzerinde çalışma ve dağıtma haklarını veren, genel kamu lisansı (GPL) ile lisanslanmış yazılımlardır. Açık Kaynak metodolojisi ile bir grup halinde üretilmiş olabilecekleri gibi bireysel bir çalışmanın ürünü de olabilirler.
Diğer bir deyişle, bir kullanıcının açık kaynak bir yazılım tercih etmesindeki ana fikir kalite, özgür yazılım tercih etmesindeki ana fikir ise kullanıcı hakları bakımından öyle olması gerektiğini düşünmesi olarak açıklanabilir.
Kategori Sonuçları: " yazdım işte "
